Je knoopt de vuilniszak dicht, gooit hem in de container en een paar dagen later wordt het afval opgehaald. Vanaf dat moment verdwijnt het uit je keuken en meestal ook uit je gedachten. Toch begint op dat moment juist het grootste deel van het afvalproces. Want wat gebeurt er eigenlijk met al die vuilniszakken nadat de vuilniswagen door de straat is gereden? Wordt restafval gesorteerd, gerecycled of simpelweg weggegooid?
Van jouw afvalbak naar de afvalverwerker
Nadat huishoudelijk restafval is ingezameld, wordt het naar een afvalverwerkingsinstallatie gebracht. Daar komt afval uit grote aantallen huishoudens samen. Het gaat dus niet meer om een paar zakken uit één keuken, maar om enorme hoeveelheden materiaal die iedere dag moeten worden verwerkt.
Het grootste deel van het Nederlandse restafval wordt verbrand in afvalenergiecentrales. Tijdens dat proces kan energie worden teruggewonnen, bijvoorbeeld in de vorm van warmte of elektriciteit. Dat betekent echter niet dat alles wat in de vuilniszak zit automatisch opnieuw als materiaal wordt gebruikt. Juist daarom maakt het veel verschil wat je thuis al van elkaar scheidt voordat het afval wordt opgehaald.
Waarom afval vooraf scheiden zoveel verschil maakt
Stel dat een glazen verpakking, een stuk karton en een hoeveelheid organisch keukenafval allemaal in dezelfde vuilniszak belanden. Wanneer die materialen vooraf apart waren gehouden, hadden ze ieder hun eigen verwerkingsroute kunnen volgen. Glas kan opnieuw binnen de glasstroom worden verwerkt, papier heeft zijn eigen recyclingproces en GFT kan worden gebruikt voor onder andere compost en biogas.
Zodra deze materialen tussen het restafval terechtkomen, worden die mogelijkheden een stuk beperkter. Goed afvalbeheer begint daarom niet pas bij de afvalverwerker, maar eigenlijk al in de keuken. Door daar direct onderscheid te maken tussen verschillende afvalstromen, voorkom je dat materialen die nog bruikbaar zijn onnodig in het restafval verdwijnen.
Wil je weten hoe je dat thuis praktisch kunt aanpakken? Lees dan ook Afval scheiden: zo pak je het thuis slim en praktisch aan.
Wordt er na verbranding nog iets teruggewonnen?
Na het verbranden van restafval blijven materialen achter. Uit deze resten kunnen bijvoorbeeld nog metalen worden teruggewonnen. Ook kan tijdens het verbrandingsproces energie worden opgewekt. Dat zorgt ervoor dat restafval niet volledig zonder verdere toepassing verdwijnt.
Toch is dit iets anders dan materialen vooraf apart inzamelen en opnieuw als afzonderlijke grondstof verwerken. Een materiaal dat al netjes in de juiste afvalstroom terechtkomt, heeft vaak veel betere mogelijkheden om gericht te worden hergebruikt of gerecycled. Afval scheiden blijft daarom belangrijk, ook wanneer er uit restafval achteraf nog energie of bepaalde grondstoffen worden teruggewonnen.
Wat gebeurt er met GFT?
GFT volgt een andere route dan gewoon restafval. Groente-, fruit- en tuinafval bestaat voor een groot deel uit organisch materiaal en kan daardoor op een andere manier worden verwerkt. Het materiaal kan worden gecomposteerd en een deel wordt tijdens de verwerking ook vergist, waarbij biogas kan ontstaan.
Dat betekent dat dezelfde aardappelschil een totaal andere bestemming kan krijgen afhankelijk van de afvalbak waarin je hem thuis gooit. Bij het restafval wordt hij onderdeel van een gemengde afvalstroom. Wanneer je hem bij het GFT doet, kan hij onderdeel worden van een organisch verwerkingsproces.
Juist daarom is het handig om GFT al tijdens het koken apart te houden. Meer over deze afvalstroom lees je in Wat is GFT-afval en wat mag erin?
Kunnen we helemaal zonder restafval?
Voor de meeste huishoudens is volledig zonder restafval leven niet realistisch. Er blijven altijd producten en materialen over waarvoor geen eenvoudige aparte inzamelroute bestaat. Dat betekent echter niet dat de hoeveelheid restafval niet aanzienlijk kan worden verminderd.
Een logische eerste stap is om de belangrijkste afvalstromen in de keuken duidelijk van elkaar te scheiden. Met een afvalbak met twee vakken, zoals de FreshAura 2, kun je bijvoorbeeld twee afvalstromen binnen één afvalbak apart verzamelen. Je kunt één compartiment gebruiken voor restafval en het andere voor GFT of een andere afvalstroom die binnen jouw huishouden veel voorkomt. Zo hoef je niet verschillende losse afvalbakken door de keuken te verspreiden en wordt scheiden een stuk eenvoudiger onderdeel van de dagelijkse routine.
Daarnaast helpt het natuurlijk om papier, glas en andere recyclebare materialen niet automatisch in dezelfde vuilniszak te gooien. Wanneer je twijfelt waar iets thuishoort, is het verstandig om eerst te controleren of er een aparte afvalstroom voor bestaat.
Wat je koopt bepaalt uiteindelijk wat je weggooit
Een groot deel van het huishoudelijke afval ontstaat al tijdens het boodschappen doen. Producten worden verkocht in verpakkingen, eten wordt soms in grotere hoeveelheden gekocht dan uiteindelijk wordt gebruikt en huishoudelijke artikelen worden regelmatig vervangen terwijl ze misschien nog langer mee hadden gekund.
Afval verminderen begint daarom niet bij de container buiten, maar veel eerder. Door boodschappen beter te plannen, restjes opnieuw te gebruiken, voedsel op de juiste manier te bewaren en waar mogelijk te kiezen voor producten die langer meegaan, kun je voorkomen dat onnodig veel materiaal uiteindelijk afval wordt.
De vuilniszak is dus pas het begin
Voor jou voelt het misschien alsof het afvalproces eindigt zodra je de volle vuilniszak uit de prullenbak haalt. Voor het afval zelf begint het op dat moment pas. Het wordt ingezameld, vervoerd en uiteindelijk verwerkt, waarbij de mogelijkheden sterk afhangen van de afvalstroom waarin het terecht is gekomen.
Daarom wordt een groot deel van de uiteindelijke bestemming van afval al bepaald door de keuzes die je thuis maakt. Door GFT, restafval en andere recyclebare materialen zo goed mogelijk van elkaar te scheiden, voorkom je dat bruikbare afvalstromen onnodig verloren gaan.
Hoe minder materiaal uiteindelijk bij het restafval terechtkomt, hoe meer afval afzonderlijk verwerkt kan worden. Iets eenvoudigs als de juiste afvalbak gebruiken en tijdens het koken direct kiezen waar iets hoort, wordt daarmee onderdeel van een veel groter systeem.
