Tijdens het koken ontstaat vaak meer afval dan je op het eerste gezicht denkt. Een paar aardappelschillen, de buitenste laag van een ui, koffiedik na het ontbijt en wat resten van het avondeten lijken afzonderlijk misschien niet veel. Toch kan dit aan het einde van de week een behoorlijk deel van je huishoudelijke afval vormen. Zeker wanneer je veel vers kookt, bestaat een groot deel van wat dagelijks in de keuken ontstaat uit organisch afval.
Veel van die resten vallen onder GFT-afval. Door GFT apart te verzamelen, voorkom je dat organisch materiaal tussen het gewone restafval terechtkomt. Dat is belangrijk, omdat GFT op een heel andere manier verwerkt kan worden dan restafval. Maar wat betekent GFT precies? Wat mag er wel in de GFT-bak en welke producten horen er juist niet thuis? In dit artikel leggen we het stap voor stap uit.
Waar staat GFT voor?
GFT staat voor groente-, fruit- en tuinafval. De naam doet misschien vermoeden dat het vooral om schillen, planten en tuinafval gaat, maar de afvalstroom is breder dan dat. Ook veel etensresten die tijdens of na het koken ontstaan kunnen bij het GFT worden ingezameld.
Denk bijvoorbeeld aan aardappelschillen, de resten van groenten, klokhuizen, fruitresten, koffiedik en brood dat niet meer gebruikt kan worden. Ook resten van bereide maaltijden kunnen in veel gevallen onder GFT vallen. Daarnaast hoort natuurlijk ook het tuingedeelte erbij, zoals bloemen, plantenresten en klein tuinafval.
In de praktijk ontstaat bij veel huishoudens het grootste deel van het dagelijkse GFT gewoon in de keuken. Juist daarom is het handig om daar al een duidelijk systeem voor te hebben. Wanneer je tijdens het koken meteen weet waar schillen en etensresten terechtkomen, voorkom je dat alles uit gemak in dezelfde afvalbak belandt.
Wat mag er bij het GFT?
Groente- en fruitresten zijn de meest voor de hand liggende voorbeelden. Schillen van aardappelen, wortels en ander groenteafval kunnen bij het GFT, net als klokhuizen, fruitschillen en andere resten van fruit. Ook brood, koffiedik, etensresten en verschillende resten die tijdens het koken ontstaan horen bij deze afvalstroom.
Daarnaast kun je denken aan bloemen, planten en klein tuinafval. Wie regelmatig vers kookt, merkt waarschijnlijk al snel dat dit samen een aanzienlijk deel van het dagelijkse afval vormt. Door deze resten apart te houden, blijft er minder gewoon restafval over en kan het organische materiaal op een geschikte manier verder worden verwerkt.
Het makkelijkste is om GFT al tijdens het koken apart te houden. Wanneer je bijvoorbeeld groenten schoonmaakt of fruit snijdt, kun je de resten direct in het daarvoor bestemde vak van je afvalbak doen. Zo hoef je achteraf niets meer uit elkaar te halen en wordt afval scheiden vanzelf onderdeel van je kookroutine.
Wil je naast GFT ook andere afvalstromen beter van elkaar scheiden? Lees dan ook Afval scheiden: zo pak je het thuis slim en praktisch aan. Daar leggen we uit hoe je verschillende soorten afval logisch kunt verdelen binnen je keuken.
Waarom wordt GFT apart ingezameld?
GFT bestaat uit organisch materiaal en kan na inzameling op een andere manier worden verwerkt dan gewoon huishoudelijk restafval. Er kan bijvoorbeeld compost van worden gemaakt en bij een deel van de verwerking kan ook biogas ontstaan. Daardoor krijgt afval dat voor jou misschien waardeloos lijkt uiteindelijk opnieuw een functie.
Dat is precies waarom goed scheiden zoveel verschil maakt. Eén aardappelschil lijkt natuurlijk onbeduidend, maar wanneer miljoenen huishoudens hun organische afval apart inzamelen, ontstaat er een enorme hoeveelheid materiaal die gericht verwerkt kan worden. Gooien we hetzelfde materiaal bij het restafval, dan gaat die mogelijkheid grotendeels verloren.
Afval scheiden draait daarom niet alleen om de vraag in welke bak iets moet. Het gaat ook om wat er daarna met het materiaal kan gebeuren. Hoe beter verschillende afvalstromen thuis al van elkaar worden gescheiden, hoe makkelijker ze later op de juiste manier verwerkt kunnen worden.
Wat mag niet bij GFT?
Juist bij GFT ontstaat regelmatig verwarring, omdat woorden als biologisch, natuurlijk en composteerbaar al snel de indruk wekken dat een product automatisch in de groene bak mag. Dat is echter niet altijd het geval. Een verpakking kan bijvoorbeeld biologisch afbreekbaar worden genoemd, terwijl deze toch niet geschikt is voor de manier waarop huishoudelijk GFT wordt verwerkt.
Ook gewone plastic zakken horen niet samen met het GFT in de groene bak. Hetzelfde geldt voor allerlei verpakkingen en materialen die weliswaar deels uit natuurlijke grondstoffen bestaan, maar niet thuishoren in deze afvalstroom.
Het is daarom verstandig om bij twijfel niet alleen af te gaan op het materiaal of de uitstraling van een verpakking. Kijk naar de daadwerkelijke afvalinstructies en controleer waar het product volgens de geldende richtlijnen thuishoort.
Kun je een afvalzak gebruiken voor GFT?
Dat hangt af van het type afvalzak dat je gebruikt. Een gewone plastic vuilniszak hoort bijvoorbeeld niet samen met het GFT in de groene bak. Speciale GFT-inzamelzakken die geschikt zijn voor deze toepassing kunnen daarentegen wel een praktische oplossing zijn.
Het onderscheid is belangrijk, omdat termen als bio, composteerbaar en biologisch afbreekbaar steeds vaker op verpakkingen verschijnen. Dat betekent echter niet automatisch dat iedere zak met zo'n benaming ook geschikt is om samen met GFT te worden weggegooid.
Kijk daarom altijd goed naar de specificaties van de afvalzak en controleer waarvoor deze bedoeld is. Gebruik je GFT in een van de vakken van je afvalbak, dan is het daarnaast belangrijk dat de zak qua formaat goed aansluit op de binnenbak. Een zak die te klein is kan naar beneden trekken, terwijl een veel te grote zak onnodig over de rand hangt.
Bekijk bijvoorbeeld onze Biologisch afbreekbare vuilniszakken.
GFT scheiden in een afvalbak met twee vakken
GFT scheiden wordt vooral prettig wanneer je het systeem zo inricht dat je er tijdens het koken nauwelijks over hoeft na te denken. In plaats van verschillende losse bakken door de keuken te verspreiden, kun je ook kiezen voor een afvalbak met twee afzonderlijke compartimenten.
Met de FreshAura 2 prullenbak kun je bijvoorbeeld twee afvalstromen binnen één afvalbak van elkaar gescheiden houden. Je kunt één vak gebruiken voor GFT en het andere voor restafval, maar je kunt de indeling natuurlijk aanpassen aan de manier waarop jouw huishouden afval verzamelt. Krijg je bijvoorbeeld veel recyclebaar afval binnen, dan kun je ook kiezen voor een andere verdeling.
Het voordeel van zo'n systeem is vooral dat beide afvalstromen op dezelfde plek beschikbaar zijn. Tijdens het koken hoef je niet na te denken waar je met een schil of verpakking naartoe moet; je kiest simpelweg direct het juiste vak. Door de vakken eventueel zelf te labelen, wordt het ook voor andere gezinsleden meteen duidelijk wat waar hoort.
Hoe houd je een GFT-bak prettig in gebruik?
Een van de redenen waarom mensen huiverig zijn om GFT in de keuken te verzamelen, is geur. Vochtige etensresten kunnen vooral in warmere maanden sneller gaan ruiken wanneer ze lange tijd blijven liggen. De oplossing zit daarom niet alleen in de afvalbak zelf, maar vooral in hoe je deze gebruikt.
Leeg het GFT-vak regelmatig en wacht niet totdat de bak volledig vol zit. Laat erg nat afval waar mogelijk eerst uitlekken en maak de binnenemmer af en toe goed schoon. Ook is het slim om een afvalbak niet direct naast een warmtebron of in de volle zon te plaatsen, omdat warmte het ontbindingsproces kan versnellen.
Wanneer de juiste afvalzak goed aansluit op de binnenbak en je het GFT regelmatig wegbrengt, hoeft het verzamelen van organisch afval helemaal geen onfrisse klus te zijn. Het wordt dan gewoon een vast onderdeel van je dagelijkse keukenroutine.
Van keukenrest naar nieuwe grondstof
Een appelschil of een handje koffiedik voelt misschien als iets waardeloos zodra je het weggooit, maar organisch afval kan na de juiste verwerking opnieuw een functie krijgen. Dat maakt GFT tot een goed voorbeeld van waarom afval scheiden verder gaat dan alleen verschillende kleuren afvalbakken gebruiken.
Door tijdens het koken direct onderscheid te maken tussen GFT, restafval en andere afvalstromen, voorkom je dat bruikbaar organisch materiaal onnodig bij het restafval verdwijnt. Met een praktisch systeem, een goed passende afvalzak en een afvalbak waarin je verschillende stromen eenvoudig van elkaar kunt scheiden, wordt dat uiteindelijk iets waar je nauwelijks nog bij hoeft stil te staan.
