Santoku of koksmes? Het is één van de logischste vragen wanneer je een goed allround keukenmes zoekt.
Beide messen kunnen een groot deel van het dagelijkse snijwerk uitvoeren. Toch zijn ze niet hetzelfde. Het klassieke westerse koksmes heeft doorgaans een langer, puntiger en sterker gebogen lemmet. Een santoku is meestal iets korter en rechter van vorm.
Welke van de twee beter bij je past, heeft daarom vooral te maken met hoe je graag snijdt.
Het belangrijkste verschil zit in de vorm
Een klassiek koksmes heeft een gebogen snijlijn. Die kromming maakt het mogelijk om met een wiegende beweging te snijden, waarbij het lemmet soepel over de plank beweegt.
Een santoku heeft doorgaans een rechter snede en een rug die richting de punt naar beneden loopt. Hierdoor leent het mes zich meer voor een rechte, neerwaartse of duwende snijbeweging.
Geen van beide vormen is automatisch beter. Ze ondersteunen simpelweg een andere techniek.
Santoku en koksmes verschillen vaak in lengte
Ook in formaat zie je verschil.
ZWILLING noemt voor santoku's gewoonlijk een lemmetlengte van ongeveer 14 tot 18 cm, terwijl rond 20 cm een klassieke en veelgebruikte maat voor een koksmes is.
Dat verschil zie je ook binnen Verona: het koksmes is 19,6 cm en de santoku 17,8 cm.
Wie kleinere handen heeft of graag met een compacter mes werkt, kan die kortere lengte prettig vinden. Wie juist veel grote ingrediënten verwerkt, kan meer waardering hebben voor de extra lengte van een koksmes.
Waarvoor gebruik je een koksmes?
Het koksmes is een brede allrounder voor bijvoorbeeld groenten, kruiden en uiteenlopende dagelijkse voorbereidingen.
Door de gebogen snede is het vooral prettig voor koks die graag met een wiegende beweging werken.
Meer toepassingen lees je in Koksmes: waarvoor gebruik je het?.
Waarvoor gebruik je een santoku?
Ook de santoku is een allrounder.
Victorinox en ZWILLING noemen het geschikt voor uiteenlopend snijwerk met onder meer groenten, vlees en vis. De rechtere vorm past goed bij precieze rechte sneden en hak- of duwbewegingen.
Meer daarover lees je in Wat is een santokumes en waarvoor gebruik je het?.
Welke kies je voor groenten?
Voor groenten kunnen beide uitstekend werken.
Snijd je bijvoorbeeld veel kruiden en gebruik je daarbij graag een wiegende beweging, dan ligt het koksmes voor de hand. Werk je liever met rechte op-en-neer- of duwbewegingen, dan kan een santoku prettiger zijn. Victorinox noemt zowel het koksmes als de santoku bijvoorbeeld geschikt voor verschillende precieze groentesnijtechnieken.
Het gaat dus minder om "welk mes kan groenten snijden?" en meer om "welke snijbeweging voelt voor mij natuurlijk?"
Heb je ze allebei nodig?
Nee, niet noodzakelijk.
Omdat ze allebei veelzijdig zijn, kun je met één goed koksmes of één goede santoku al bijzonder veel doen. Dat blijkt ook uit de manier waarop fabrikanten beide typen als multifunctionele messen positioneren.
Beide hebben wordt interessant wanneer je graag kunt wisselen. Je hoeft dan niet één vorm voor ieder soort snijwerk te gebruiken.
Dat is precies wat een goed samengestelde keukenmessenset mogelijk maakt.
Santoku of koksmes binnen Verona
Bij de Deleca Verona messenset hoef je de keuze niet vooraf definitief te maken. De set bevat beide: een koksmes van 19,6 cm en een santoku van 17,8 cm. Daarnaast zijn er een broodmes, universeel mes en schilmes voor specialistischer werk.
Beide messen zijn uitgevoerd in 1.4116 roestvrij staal met volgens Deleca een 15° Precision Edge.
Dus: santoku of koksmes?
Kies vooral op basis van beweging en formaat.
Houd je van een wat langer mes en een wiegende snijtechniek, dan is een klassiek koksmes waarschijnlijk de meest natuurlijke keuze.
Werk je liever met een iets compacter mes en meer rechte snijbewegingen, dan is een santoku het proberen waard.
En kook je veel en wil je niet kiezen? Dan zijn beide naast elkaar helemaal niet overbodig. Ze overlappen, maar geven je wel twee verschillende manieren om hetzelfde keukenwerk aan te pakken.
