Iedereen heeft thuis een afvalbak voor restafval, maar wat restafval nu precies betekent is lang niet altijd duidelijk. Een lege chipszak voelt bijvoorbeeld als plastic, terwijl een gebruikt keukenproduct misschien uit verschillende materialen bestaat. En wat doe je met etensresten waarvan je niet zeker weet of ze bij het GFT mogen? Daardoor wordt de restafvalbak in veel huishoudens al snel de veilige keuze: weet je niet waar iets hoort, dan gaat het bij het restafval. Toch is dat niet helemaal de bedoeling. Restafval is eigenlijk juist het afval dat overblijft nadat je alles wat apart ingezameld kan worden hebt gescheiden.
Wat verstaan we onder restafval?
Restafval bestaat uit huishoudelijk afval waarvoor geen geschikte aparte afvalstroom beschikbaar is. Papier, glas, GFT, textiel en verschillende andere materialen horen daarom in principe niet in dezelfde vuilniszak wanneer ze afzonderlijk kunnen worden ingezameld. De naam zegt het eigenlijk al: het is de rest. Dat onderscheid is belangrijk, omdat materialen uit goed gescheiden afvalstromen vaak veel makkelijker opnieuw gebruikt kunnen worden. Zodra verschillende materialen vervuild en door elkaar bij het restafval terechtkomen, worden de mogelijkheden om ze nog als grondstof te gebruiken een stuk kleiner.
Wat mag dan wel bij het restafval?
Dat verschilt soms per product en ook lokale inzamelregels kunnen verschillen. Daardoor bestaat er niet één eenvoudig lijstje waarmee iedere twijfel voor altijd is opgelost. Een praktische manier om ernaar te kijken is om eerst te controleren of een product bij papier, glas, GFT, textiel, elektrische apparaten of een andere gescheiden afvalstroom hoort. Wanneer dat niet het geval is, kom je uiteindelijk bij restafval uit.
Ook samengestelde materialen kunnen lastig zijn. Een product kan bijvoorbeeld deels uit plastic en deels uit een ander materiaal bestaan, waardoor het niet automatisch in dezelfde afvalbak hoort als een eenvoudige plastic verpakking.
Is voedsel restafval?
Niet automatisch. Veel afval dat tijdens het koken ontstaat kan juist bij het GFT worden ingezameld. Denk bijvoorbeeld aan groente- en fruitschillen, veel etensresten en koffiedik. Dat is relevant, omdat GFT op een heel andere manier verwerkt kan worden dan restafval. Wanneer je een keukenrest bij het restafval gooit, verdwijnt die mogelijkheid.
Een eenvoudige aparte GFT-bak in de keuken kan daarom al veel verschil maken. Tijdens het koken kun je schillen en resten direct apart houden in plaats van achteraf alles uit dezelfde afvalbak te moeten halen. Meer daarover lees je in Wat is GFT-afval?
Wat gebeurt er met restafval?
Wanneer de vuilniszak uit je keuken wordt opgehaald, verdwijnt het afval natuurlijk niet. Het wordt naar een afvalverwerkingsinstallatie gebracht. In Nederland wordt restafval grotendeels verbrand in afvalenergiecentrales, waarbij onder andere energie kan worden teruggewonnen.
Dat betekent echter niet dat afval scheiden daardoor overbodig is. Materialen die vooraf goed worden gescheiden kunnen vaak op een veel specifiekere manier worden verwerkt. Een glazen fles kan opnieuw onderdeel worden van een glasstroom, papier kan als papier worden verwerkt en GFT kan worden gebruikt voor onder andere compost. Daarom is voorkomen dat bruikbare materialen tussen het restafval terechtkomen zo belangrijk.
Hoe kun je minder restafval produceren?
Een kleinere hoeveelheid restafval begint niet bij de vuilniszak, maar bij wat je daarvoor doet. Wie afval beter scheidt, houdt vanzelf minder restafval over. Daarnaast kun je kijken naar de hoeveelheid verpakkingen die je gebruikt, hoeveel voedsel er ongebruikt wordt weggegooid en hoe vaak producten worden vervangen terwijl ze eigenlijk nog bruikbaar zijn.
Dat betekent niet dat je huis volledig afvalvrij moet worden. Kleine veranderingen tellen ook mee. Een aparte GFT-bak gebruiken, papier direct apart leggen en boodschappen beter plannen zijn allemaal relatief eenvoudige voorbeelden.
De juiste vuilniszak voor restafval
Voor het restafval dat uiteindelijk wel overblijft, is een goed passende afvalzak vooral praktisch. Een vuilniszak die te klein is kan naar beneden zakken wanneer je afval toevoegt, terwijl een veel te grote zak juist onhandig werkt en veel overtollig materiaal rondom de rand achterlaat.
Restafval is dus eigenlijk het eindpunt
Het is verleidelijk om de restafvalbak te zien als de plek waar al het huishoudelijke afval begint. Eigenlijk werkt het andersom: eerst kijk je wat gescheiden kan worden en daarna blijft restafval over.
Wanneer je dat principe eenmaal gebruikt, wordt afval scheiden een stuk overzichtelijker. Je hoeft niet voor ieder product uit je hoofd te weten waar het thuishoort; je kijkt simpelweg eerst of er een betere afvalstroom beschikbaar is voordat iets uiteindelijk in de vuilniszak verdwijnt.
